Een bestaande sprinklerwatertank kan meer doen dan alleen water opslaan voor brandveiligheid. Op de Sanquin locatie Anthonie van Leeuwenhoek in Amsterdam onderzocht Núna Energy hoe zo’n tank ook kon worden ingezet als buffer voor warmte en koude. 

Daarmee ontstaat energieopslag door gebruik te maken van de al bestaande installaties. De sprinklerfunctie blijft daarbij altijd leidend. 

Het resultaat is een technisch uitgewerkt ontwerp voor de aansluiting van de watertank op de bestaande warmterotonde.  

Waarom was extra energieopslag nodig? 

Op het terrein zijn meerdere gebouwen aangesloten op een gezamenlijke warmterotonde. Via dit systeem kunnen zij warmte leveren en afnemen. 

Dat werkt alleen goed als de beschikbare energie op het juiste moment kan worden gebruikt. In de praktijk lopen vraag en aanbod niet altijd gelijk. Een gebouw kan bijvoorbeeld warmte overhouden, terwijl een ander gebouw die pas op een later moment nodig heeft. 

Om die warmte of koude toch te benutten, is tijdelijke opslag nodig. Op het terrein was al warmte- en koudeopslag in de bodem aanwezig. Toch was aanvullende buffercapaciteit gewenst. 

De vraag was daarom: kan een bestaande installatie een extra functie krijgen binnen het energiesysteem? 

Een bestaande watertank als energetische buffer 

Op de locatie stond al een grote watertank voor de sprinklerinstallatie. Die tank moet voldoende water beschikbaar houden om bij brand de sprinklers te laten functioneren. 

Tegelijk kan water warmte en koude goed opslaan. Daardoor ontstond het idee om de sprinklerwatertank ook te gebruiken als energetische buffer. 

Dat klinkt eenvoudig, maar vraagt om een zorgvuldige technische uitwerking. De tank mag alleen onderdeel worden van het energiesysteem als de brandveiligheid volledig geborgd blijft. 

De aanpak van Núna Energy 

Núna Energy onderzocht hoe de sprinklerwatertank veilig kon worden aangesloten op de warmterotonde. 

Daarbij is gekeken naar: 

• de uitwisseling van warmte en koude; 

• de aansluiting op het bestaande energiesysteem; 

• de benodigde onderdelen en beschikbare ruimte; 

• de technische voorschriften; 

• de eisen voor brandveiligheid; 

• de praktische uitvoerbaarheid. 

De oplossing is stap voor stap uitgewerkt. Eerst is op hoofdlijnen bepaald hoe de tank als energieopslag kon functioneren. Daarna is het ontwerp steeds concreter gemaakt. 

In deze fase ging het niet alleen om de werking van het energiesysteem. Ook de inrichting van de installatie, de afmetingen, de onderdelen en de technische aansluiting moesten kloppen. 

Een oplossing moet niet alleen energetisch interessant zijn. Ze moet ook veilig, technisch uitvoerbaar en beheersbaar zijn binnen een bestaande omgeving. 

Wat is het resultaat? 

Het project heeft geleid tot een technisch ontwerp waarmee de sprinklerwatertank ook als buffer voor warmte en koude kan functioneren. 

Wanneer energie niet direct nodig is, kan deze tijdelijk worden opgeslagen. Later kan de warmte of koude opnieuw worden ingezet via de warmterotonde. 

Zo wordt een bestaande voorziening breder benut. Dat kan de werking van het energiesysteem verbeteren en de behoefte aan een aparte opslaginstallatie beperken. 

Wat kunnen andere organisaties hiervan leren? 

Energieoptimalisatie begint niet altijd met het toevoegen van nieuwe installaties. Soms zit de oplossing al in een tank, installatie of proces dat op de locatie aanwezig is. 

Daarvoor moeten drie vragen worden beantwoord: 

• Waar lopen energievraag en energieaanbod niet gelijk? 

• Welke bestaande voorzieningen kunnen flexibiliteit bieden? 

• Kan de oplossing veilig en technisch verantwoord worden toegepast? 

Door het volledige systeem te bekijken, wordt zichtbaar waar bestaande infrastructuur slimmer kan worden benut.