Op bedrijventerrein Betterwird in Dokkum willen ondernemers vooruit. Ze willen groeien, verduurzamen en hun energievoorziening slimmer organiseren. Maar het stroomnet zit vol.

Dat maakt lokale opwek steeds belangrijker. In berichtgeving van RTV NOF pleit een groep bedrijven op Betterwird daarom voor meer ruimte voor windmolens. Zij zien lokale windenergie als een manier om hun bedrijventerrein verder te helpen, ondanks de beperkingen op het stroomnet.

Núna Energy was al betrokken bij Betterwird via een energiehubtraject. Voor zes deelnemende ondernemers was daardoor al veel inzicht in het huidige energieverbruik én in de plannen voor de toekomst. Denk aan groei, verduurzaming en nieuwe elektrische toepassingen.

Vanuit die basis kwam de volgende vraag naar voren: kan lokale duurzame opwek helpen om de energievraag van ondernemers beter op te vangen?

De uitdaging: duurzame energie gebruiken op het juiste moment

Bij lokale energie draait het niet alleen om hoeveel stroom je opwekt.

Het gaat vooral om de vraag: is die stroom beschikbaar op het moment dat bedrijven die nodig hebben?

Een bedrijventerrein gebruikt energie op verschillende momenten van de dag en in verschillende seizoenen. Zon levert vooral overdag en in de zomer veel op. Wind kan juist ook op andere momenten waardevol zijn, bijvoorbeeld in de winter.

Daarom onderzocht Núna Energy hoe goed lokale opwek past bij het verbruik van de ondernemers.

Dat heet gelijktijdigheid. Simpel gezegd: hoeveel van de opgewekte energie kun je direct gebruiken, zonder dat je daarvoor het stroomnet extra hoeft te belasten?

Vervolgens heeft Windunie in kaart gebracht waar in de omgeving van Betterwird ruimte bestaat voor de plaatsing van windturbines. Hieruit blijkt dat er mogelijkheden zijn om windturbines te realiseren met voldoende afstand tot omliggende woningen.

De aanpak: wind, zon en de combinatie vergelijken

Núna Energy keek naar het energieverbruik van de zes deelnemende ondernemers op Betterwird. Ook werd gekeken naar toekomstig verbruik. Dat toekomstbeeld is samen met de ondernemers in kaart gebracht, bijvoorbeeld op basis van plannen voor laadpalen, warmtepompen en andere ontwikkelingen.

Daarna zijn verschillende scenario’s onderzocht:

• lokale windopwek;
• opwek van een nabijgelegen zonnepark;
• en de combinatie van wind en zon.

In één scenario is op basis van de gegevens van zes ondernemers een inschatting gemaakt van het mogelijke toekomstige energiegebruik op het hele bedrijventerrein. Zo ontstond niet alleen inzicht voor de deelnemende ondernemers, maar ook een eerste indicatie van wat lokale opwek voor Betterwird als geheel kan betekenen.

Het inzicht: wind en zon vullen elkaar aan

Uit de analyse blijkt waarom de combinatie van wind en zon interessant is.

Zonne-energie is waardevol, maar komt vooral op momenten dat de zon schijnt. Windenergie heeft een ander profiel en kan juist op andere momenten bijdragen. Door die twee naast elkaar te leggen, wordt zichtbaar hoeveel duurzame energie ondernemers direct kunnen gebruiken.

Dat is belangrijk voor het bedrijventerrein zelf, maar ook voor het stroomnet. Hoe meer lokale energie direct wordt gebruikt, hoe minder het net op piekmomenten hoeft op te vangen.

Daarmee wordt windenergie niet alleen een duurzaamheidsvraagstuk, maar ook een praktische vraag: helpt dit om de druk op het net te verlagen en groei mogelijk te maken?

“Zonder lokale oplossingen loopt Betterwird al op korte termijn tegen harde grenzen aan, met directe gevolgen voor economie, leefbaarheid en het vestigingsklimaat. De Smart Energiehub Betterwird biedt samen met lokale ondernemers een concreet en kansrijk antwoord. Extra lokale windopwek, in combinatie met opslag, is daarbij essentieel, omdat de energievraag juist samenvalt met perioden van hoge windproductie.” – Duco Bijleveld, projectleider Projecten & Energiehubs bij Windunie

Wat het oplevert

Voor ondernemers maakt het concreet wat lokale wind, zon of de combinatie daarvan kan betekenen. Voor Windunie geeft het inzicht in de vraag of er genoeg afname is om windenergie verder te onderzoeken. En voor de gemeente ontstaat een beter beeld van hoeveel lokale duurzame energie kan bijdragen aan het bedrijventerrein.

Dat is waardevol, want windenergie vraagt om een zorgvuldig proces. Het raakt aan beleid, omgeving, participatie en draagvlak. Juist daarom helpt het om vroeg duidelijk te maken wat de mogelijke opbrengst is.

Dit laat zien dat een energiehub niet alleen draait om samenwerken. Het gaat ook om slimme keuzes maken: wat gebruiken bedrijven nu, wat hebben ze straks nodig en welke lokale opwek past daarbij?

Lokale energie begint met inzicht. Door verbruik, toekomstplannen en opwek naast elkaar te leggen, wordt duidelijk wat kansrijk is en waar ondernemers, gemeente en partners het gesprek over moeten voeren.

“Zon en wind vullen elkaar goed aan, maar er zijn ook momenten waarop de zon niet schijnt en de wind niet waait. Daar moet je op voorbereid zijn. Onze analyse laat zien welk vermogen aan windenergie logisch is en of er in de toekomst aanvullende voorzieningen, zoals een batterij, nodig zijn.” – Joey van Loo, Energieontwikkelaar Núna Energy